بازگشت به صفحه اصلی
   قناری چگونه آواز می خواند  ؟
  انسان به کمک تارهای صوتی خویش قادر به تکلم وآوازخواندن است . دستگاه صوتی پرندگان را زیرینکس می نامند . صفحات ارتعاشی زیرینکس در حالت ایجاد صوت شروع به نوسان می کنند . صرف نظر از برخی استثناء ، و تنها پرندگان نر قادر به آواز خواندن هستند (اما پرنده ماده در برخی اوقات در اوج مستی آواز مستی سر می دهد اما این آواز به رسائی و بلندی و طولانی بودن آواز پرنده نر نمی باشد ) . پخش وانتقال این زیگنال بیولوژیکی در تمام خانواده فینچ های اصیل (کاردوئلین) بسیار رایج است . قناری وحشی جزایر قناری نیز از این خصیصه برخوردار می باشد . تن اصلی و آواز اصولی هر پرنده در ذات حیوان بوده، اما جزئیات آن متغیر و متنوع است . لذا قناری قادر است با تعلیم کافی ومهیا ساختن شرایط مناسب به ((زبان خارجی))نیز آواز بخواند . برای این منظور جوجه های قناری را در هفته ها و ماههای اول در جوار پرندگان دیگر قرار می دهند . اما تن صدای قناری بر جای خود باقی خواهد ماند . خصوصا کارشناسان به خوبی قادر به تفکیک صدای آنها هستند .

آواز اصلی قناری متشکل از قلطان خاصی همراه با صوت مخصوص است که با صداکردن مخلوط می شود . از ابتدای پرورش قناری خانگی در جنوب اسپانیا تا پرورش ((خواننده تیرولی))تنها طولانی ترساختن آواز مد نظر قرار گرفته و اصلاح وحذفی در آن صورت نپذیرفته است . پرورش قناری در منطقه هارتس آلمان در ابتدای قرن 19 سر آغاز اصلاح آواز قناریها می باشد . در فاصله کوتاهی قناریهای آبزن بلژیکی که آنان نیز دارای آواز دلپذیری هستند ، پرورش یافتند . در هر حال معدن چیان بودند که به اصلاح آواز قناریها همت گماشتند .آنان کوشش داشتند با پرورش قناریهای مطلوب خود را از واردات قناری از تیرولخود کفا سازند .

 

   تجزيه آواز قناری
  1-غلطان خالی 2-غلطان 3- صدای آب 4- زنگ توخالی 5- سوت 6- استفاده از صدای ((ح)) 7- گام ناقوس 8- زنگ غلطان 9- زنگ

برای تعیین رتبه گامهای مختلف به ((معمولی)) و ((متوسط)) و ((خوب)) و ((خیلی خوب)) نیاز به تشخیص صحیح آن هستیم.دو مشخصه ی تعیین کننده کیفیت هستند:یکی ترکیب گامها ودومی حروف به کار گرفته شده در آنها وارتباط حروف با یکدیگر.
گامهای غلطان:
حروف تعیین کننده ی گامهای غلطان ""rمیباشد که برخی اوقاط شدیدوزمانی خفیف وهنگامی کاملا حذف به نظر می رسد . این حرف در میان حروف با صداپدیدار می شود . با استفاده از این حروف آوازی پیوسته همراه غلطان تن ها پدید آمده ولذا آن را ((گامهای غلطان)) مینامند.
غلطان خالی :
غلطان خالی معروف ترین گامهای پدید آمده در آواز قناری است .علامت مشخصه آن حرف "r"همراه با حروف صدادار "u"یا"O" که به صورتهای "rororo"یا"rururu"پدیدار می شود . حرف صدادار به کار گرفته شده نمایانگر کیفیت آواز است ولذا با شنیدن گامها میتوان مرغوبیت آنها را تمیز کرد. اگر گام"ru"در آواز به کار گرفته شود آن را کیفیت متوسط تلقی میکنند.استفاده از"ro" به منظور خوب است .
زنگ غلطان :
زنگ غلطان نیز گامی غلطان است . حرف "r"همواره ودر هر ارتباطی با حروف صدادار"i" پدیدار می شود . همراه صدای زنگ می توان هماهنگی آواز را تشخیص داد .
غلطان ک :
پائین ترین گام آواز قناری ((غلطان ک)) می باشد . با بکاگیری حرف "k" غلطانی بم صورت می پذیرد . استراحتی نیز بین تن های مختلف صورت نگرفته و آوازی پیوسته به گوش می رسد . علاوه بر "k"حرف "r" علامت مشخصه این گام است . با استفاده از حروف صدادار"a"وo","u"" تن های "Krr"یا"karr"با امتیاز معمولی و "korr"امتیاز خوب و "kurr"امتیاز خیلی خوب پدیدار می شوند .
گامهای آهسته:

گامهای آبی :
علامت مشخصه گامهای آبی حروف bl","b","l"" است . در ارتباط با حروف صدادار o","u""سیلاب های "blobloblo" یا "blublublu" پدیدار می شوند .مرغوبیت آهنگهای سیلابهای یاد شده در آواز قناری به ترتیب معمولی و خوب و خیلی خوب می باشند .
زنگ تو خالی :
زنگ تو خالی در ارتباط با حرف "l"شنیده می شود . در کاربرد حروف با صدا تغییری پدید نمی آید."lololo"سیلابی خوب واستفاده از "lululu" به منزله خیلی خوب خواهد بود .
زنگ :
زنگ نیز همانند زنگ غلطان از حرف صدادار "i"متشکل شده است .در نتیجه ترکیب با حرف "l"سیلاب "lilili"پدید آمه که نمایانگر گام زنگ می باشد .

گامهای تند:

سوت :
علامت مشخصه سوت حرف "d"است .در ارتباط با حروف صدادارi","o","u"" سیلاب "di"امتیاز معمولی و"dododo" امتیاز خوب و "dududu" امتیاز خیلی خوب نتیجه می شود .
گام توام با p(به آلمانی ها):
این گام توام با حرف "h" نمایان می شود . و همراه با حروف صدادار "a"به منزله معمولی وبا "o"به منزله خوب و همراه "u"به منزله خیلی خوب خواهد بود.(hahaha,hohoho,huhuhu)
گام ناقوس:
در گام ناقوس مرقوب باید حروف "gl"در ابتدای سیلاب و حرف "k"ویا "ck"در ابتدای سیلاب ظاهر شوند . این حروف همراه حروف صدادار "a"و"o"و"u" پدید می آیند . بنا بر این پرنده ای امتیاز مناسب را دریافت می کند که سیلابهائی نظیر "glack"و"glock" را به وضوح بیان نماید .
گامهای کسر امتیاز :
متاسفانه آواز قناریها تنها از گامهای مطبوع ودلنشین تشکیل نشده . بلکه قطعاتی نا مطلوب وحتی گوش خراش نیز میتوان باشد . در نظر نگرفتن این گامها اشتباه خواهد بود . برخی اعتقاد دارند که در مورد پرنده ای که در کسب گامهای امتیاز آور و موفقیت چشم گیری داشته باشد باید در صورت بروز گامهای غلط از آنها چشم پوشی کرد . اما این نظر نادرست است ودر جهت تکامل و بهبود آواز قناری نمی باشد .

 

آمدل های آواز قناری و تعلیم آنها
 

آواز قناری :صدای زيبای قناری باعث اسارتش شد . ولی امروزه کمترکسی به خواندنش اهميت ميدهد و فقط به مد روز کار دارند . قبلا تمام قناری دار های ايران آواز اين پرنده را دوست داشتند و به قناری خوش آواز و خوش صدا کلمه خوش مقام را ميگفتند که کلمه خوش مقام را به خوش موقوم و بالاخره خلاصه کردند به موقوم ( در فارسی کلمه مقام معنی صدا ی آواز را ميدهد) که اين آواز خوش مقام در ايران رديف های مختلفی دارد . در اروپا هم يک نوع رديف آواز را می پسندند که به نام رولر معروف شده و در آلمان بيشتر علاقه مند دارد . آواز قناری رولر تشکيل می شود از نت لی لی لی لی که از صدای يواش و آرام شروع می شود و تا آخر خواندن چه چه و قور در آوازش شنيده نمی شود
 

مدل های آواز قناری های ايران :

تشکيل می شود از زنگی و لی لام هور و بلبلی و لی لی لی لی و جام جام .
 

زنگی به سه نوع تقسيم ميشود :


اول اگر زنگی را ريز و تند و بهم چسبيده بخواند بنام نعلبکی ميگويند . ( مانند صدای برخورد تند و سريع و ريز ريز دو تا نعلبکی )

دوم زنگی لوله ای که فاصله دار تر از نعلبکی می باشد و سنگين تر است . ( مانند برخورد دو تا لوله ی آهنی )

سوم زنگی گيلاسی که خيلی سنگين تر است ( مانند صدای برخورد دو تا گيلاس يا ليوان فلزی مخصوص بستنی )

نت بلبلی : هر آواز يا نتی را که قناری با صدای سوت بخواند بلبلی حساب می کنند .

لی لی لی لی شبيه به گفتن لی لی لی لی خود ما انسان ها است فقط با صدای قناری . اين توضيحات را نميتوان بيشتر تشريح کرد مگر به صدای قناری زنگی گوش بدهيد



  بهترين رديف آواز قناری ايران
 

مي بايد چنين بخواند :

اول نت لی لام هور يا نت پيس قور و بعد جام جام و لی لی لی لی و جام جام سنگين و فاصله دار ( که چاپ چاپ ميگويند ) و نت زنگی گيلاسی .
اگر اين نت ها را پشت سر هم و به هم چسبيده بخواند بهترين مدل می باشد و تا آنجا يک زنگی حساب می شود و آگر بخواهد اين مدل را ادامه بدهد می بايد اين نت ها را به نت های بالا بچسباند : لی لی لی لی و چاپ چاپ و زنگی گيلاسی که تا اينجا دو زنگی محسوب می شود و اگر باز بخواهد ادامه بدهد می بايد نت لی لی لی لی و چاپ چاپ و زنگی گيلاسی را بخواند که تا اينجا هم سه زنگی حساب می شود و اگر از اول اين مدل شروع به خواندن نکند اشتباه است و می گويند از وسط دهان خوانده است .

 

تعليم آواز :

قناری هايی که در عرض چند روز بتوانند آواز قناری های ديگر را فرا گيرند جوجه هايشان برای تعليم دادن مفيد می باشد .اين جوجه ها را می بايست از پدر و مادری انتخاب کرد که سن زيادی داشته باشند و يا اين پدر و مادر چند بار در عرض يک سال توليد مثل کرده و خلاصه بايد جوجه را از پدر و مادر با هوش و در عين حال ضعيف انتخاب کرد و در آن محلی که اين جوجه ها بزرگ می شوند هيچ پرنده ديگری وجود نداشته باشد . اگر يک جفت قناری نر و ماده در يک منزل باشد در موقع جوجه کشی قناری نر آواز نمی خواند و موقعی که جوجه ها 10 روزه شدند می بايد قناری نر از آن محل برده شود و نوار مورد علاقه را برای جوجه ها بگذاريد و پس از 2 ماه با دقت به صدای جوجه ها گوش بدهيد و هر موقع که ديديد يکی از جوجه ها مقداری از نت از نت مورد علاقه شما را تقليد ميکند همان جوجه را انتخاب نماييد و تمام زحماتتان را برای آن بگذاريد . دقت کنيد هر صدايی که به آواز قناری شبيه باشد جوجه ها ياد ميگيرند مثل صدای لولای در يا چرخ خياطی که خشک باشد و يا صدايی که از دهان انسان بيرون بيايد مانند سوت زدن و يا پس پس کردن و صدای جيرجيرک يا گنجشک اگر هر کدام از اين صدا ها به آواز قناری اضافه شود از رده موقوم خارج است .
 

 
  ارزيابی خوش آوازی قناری
 

1- صحيح خواندن

۲- صدای صاف وزلال

۳- بلندی صدا

۴- ادامه دادن و تعداد زنگی بيشتر

 

  تقویت صدا و خوش آوازی قناری
  ویتامین H
باعث تقویت صدا و خوش آوازی میشود .
آثار کمبود ویتامین : باعث ایجاد مشکلات پوستی و مشکلات خواندن میشود .
منابع این ویتامین : این ویتامین در سبوس گندم و زرده تخم مرغ یافت میشود
.

 
آقناري موقوم:
 
آواز خواندن قناري های نر امر طبيعي است كه بوسيله آن با افراد اجتماع خود ارتباط برقرار مي كنند و اين شايعه كه آواز خواندن قناري در هنگام ناراحتي و افسرد گي پرنده با آواز خواندن در زمانهاي ديگر متفاوت است نادرست ميباشد زيرا پرنده افسرده آواز نمي خواند و هيچگاه آواز غمگين و حزن آلود سر نميدهد ولي نوع آواز خواندن پرنده تحت تاثير صداي محيط اطراف و همچنين آموزش مي تواند تغيير يابد ,يعني صداهاي مختلف محيط در فراگيري و تند خواني و كند خواني و يا زير خواندن و يا بم خواندن وحتي كشش صداها موثر است حتي مي تواند لحن خواندن ( طنين يا آكوستيك ) را تغيير دهد .بيشتر اين تغييرات اكتسابي هستند . يكي از معروفترين نژادها يي كه جهت خواندن نگهداري و تربيت مي شوند ,نژاد رولر آلمان است كه تنها آواز خاصي را آموزش مي بيند .نژادهاي ديگري نيز وجود دارند كه براي اين كار آموزش مي بينند وهر يك علاقمندان خاص خود را دارند ولي در ايران هيچ يك از اين نژادها مورد پسند قرار نگرفته است .اساتيد محترم به آواز خواني گله اي و معمولي و بدون اصول (دهن رسمي )مي گويند. اين اساتيد به پرورش و آموزش نوعي آواز بنام مو قوم مشغولند و زحمت بسياري را براي تربيت يك قناري در طول يك سال متحمل مي شوند ولي پرنده هايي را كه جهت آموزش انتخاب مي كنند داراي نژاد خاصي نيستند اما ترجيح مي دهند قناري انتخاب شده داراي خصوصيات زير باشد .
۱-جثه قناري ميانه باشد نه خيلي درشت و نه خيلي ريز.
۲-داشتن مقداري فر(رگ) د ر تنه پرنده بسيار خوب است.
۳- سري گرد و بزرگ وچشماني درشت داشته باشد .
۴-بسياربهتر خواهد بود كه سابقه و استعداد يادگيري در نسل هاي گذشته را داشته باشد .
۵-رنگ پرنده تاحد امكان روشن باشد.نظير سفيد, ليمويي, پرتقالي كمرنگ, ماستي (تاكيد بر روي رنگهاي سفيد و ماستي بيشتر است )

احتمالا نام موقوم برگرفته شده از مقام يا مقام دار مي باشد كه بمرور زمان در زبان محاوره به موقوم تغيير پيدا كرده است.آواز خواندن دراين سبك داراي رديف مخصوص به خود مي باشد اگر قناري موقوم بخشهاي آواز را رديف بخواند موقوم است واگر رديف نخواند باز هم موقوم مي باشد اما از رديف خارج خوانده است ولي اگر تكه اي از آواز قناري هاي رسمي را بجاي يكي از بخشها ي رديف اضافه كند ديگرموقوم نيست و به آن دهن دار مي گويند. يك قناري موقوم ممكن است بخشي از آوازش را بر حسب طنين و بمي و لطافت صدايش بسيار زيبا تر از بخشهاي ديگر بخواند .يكي سر دهن را يكي وسط دهن را و ديگري پس دهن .اما بخش اصلي و اساسي در موقوم و رابط اتصال بخشهاي مختلف آواز در موقوم خواني وجود قسمت زنگي آن است يعني اگر درآواز قناري زنگي نباشد ديگر موقوم نيست بخش آواززنگي به سه دسته تقسيم مي شود زنگي لوله اي- زنگي نعلبكي - زنگي گيلاسي) واگر درهنگام خواندن - قناري موقوم دو زنگي مختلف را پشت سر هم بخواند به آن برگردان مي گويند .بطور كلي رديف آواز موقوم به چهار بخش تقسيم مي شود .اسامي هر يك از اين بخشها برمبناي ظرافت وبمي صدا وكشش صداي پرنده تغيير مي يابد ولي رديف اصلي يكي مي باشد دراين رديف زماني كه پرنده مشغول به خواندن بخش جام جام است اين عمل۵ باریا ۵ واحد زماني تكرار مي گردد.پرنده هايي كه جام جام را تند تر مي خوانند براي رعايت فاصله زماني صداي زيري را به انتهاي بخش اضافه مينمايند. بدين وسيله هم فاصله زماني رعايت ميشود و هم بخش جام جام به بخش لي لي لي لي بهتر و دلنشين تر اتصال مي يابد.ميتوان گفت كه هم شمارش مي دانند و هم زمان را مي شناسند .بخش لي لي لي لي نیز بهتر تيب قبل اجرا مي گردد و بعد از آن جام جام سنگين تراز نوبت اول تكرار شده و در انتها با صداي زير به زنگي تبديل مي شود به اين ترتيب يك زنگي اجرا شده است و اگر لي لي لي و جام جام و زنگي دوباره تكرار گردد دو زنگي بحساب مي آيد . اگر اين رديف را رعايت نكنداصطلاح از وسط دهان خوانده است را به كار مي برند.اسامي هر چهار بخش آوازي با تغيير لهجه و طنين و كلفتي و نازكي صدا تغيير مي يابد .سر دهن معمولا بصورت لي لام هور و بعد ازآن پيس قور و يا بدون لي لام هور و تنها با پيس قور و يا تنها با صداي بلبل آغاز مي گردد .پرنده اي كه سردهن را بم ميخواند اگر بلافاصله سردهن را تكراركند به قسمت دوم آن زير مي گويند ممكن است قناري سردهن را با زنگي اغاز كند كه آوازش را برحسب نوع زنگ نامگذاري مي كنند. جام جام را بر حسب كلفتي و نازكي صداومحل خواندن آن در طول رديف چاپ چاپ, چيا چيا نيز مي گويند. لي لي لي لي نيز به همين گونه نام گذاري مي شود و آن را لولولولو و يا ليوليو نيز مي نامند. در موقوم بازي دو اصل اساسي :آواز شناسي و آموزش آواز وجود دارد كه هر فرد با علاقه اي مي بايست با آن اشنا باشد .آواز شناسي تنها با تهيه پرنده آواز خوان و گوش دادن به صداي پرنده و يا با تهيه نوارهايي كه مخصوص اين كار وجود دارد امكان پذير است و نمي توان در چند جمله و يا با چند توصيه كوتاه آن را آموخت ,اما براي آموزش آواز موقوم به قناري مي توان از جزوه ها و توصيه هاي اساتيد اهل فن استفاده نمود و از آن سود جست .بخشي از نكات مورد توجه اساتيد به شرح زير مي باشد . براي آغاز كار ابتدا بايد يك تا دو جوجه كه تازه شروع به خوردن تخم مرغ كرده اند تهيه نمود.سن جوجه ها در اين زمان بين۲۲ تا۲۵ روز ميباشدانها را به محيطي كوچك و خلوت و بدون سروصدا كه صداي هيچ پرنده ديگري شنيده نشود برده و توسط نوار كاست آموزش را آغاز كرده و يا اينكه آنها به يك قناري موقوم ديگركه به استاد معروف است سپرده شوند و سراسر سال را توسط استاد آموزش ببينند,اگراز نوار كاست استفاده ميشود بايد صداي پخش صوت بسيار كم باشد معمولا از پخش صوت هاي دولبه براي اين كار استفاده مي شود . روزانه بين ۲ الي ۳ ساعت آموزش كافي است اما قبلا لازم است كه دور موتور پخش صوت را كمي پايين آورده تا سرعت خواندن مقداري كند تر از حالت معمولي شده باشد .اگر قناري موقوم در اختيار نداريد و قصد استفاده از پخش صوت را داريد حداقل به دو عدد نوار كاست نياز خواهيد داشت كه يكي بصورت ريزه خواني و بزوار كپي شده باشد و نوار ديگر آواز اصلي پرنده را در خود جاي داده باشد .جوجه ها را ميبايست حدودا تا ۴ ماهگي با نوار ريزه خواني و از ۴ماهگي به بعد با نوار اصلي آموزش داد . اساتيد فن در همان ۳يا۴ ماه اول از روي ريزه خواني جوجه ها پي ميبرند كه آنها آواز موقوم را فرا ميگيرند و يا براي اين كار مناسب نيستند.همين نكته تفاوت بين حرفه اي ها و افراد آماتور را مشخص مي كند بنا براين سعي كنيد با مراجعه به اين اساتيد و استفاده از تجربيات آنها نسبت به پرورش موقوم اقدام نماييد تا نتيجه كاري را كه يكسال تمام وقت شما را خواهد گرفت به درستي ببينيد .بخاطر داشته باشيد كه جوجه هاي شما ممكن است موقوم را بخوانند اما بدليل زير بودن صدايشان مورد پسند واقع نگردند پس سعي كنيد جوجه هاي انتخاب شده با مشخصاتي كه مورد نظر موقوم بازان است تطبيق داشته باشند, به اين روش آموزش روش چسبنده مي گويند .روش آموزش ديگري نيز وجود دارد كه به روش چكيده معروف است .منظوراز چكيده اين است كه جوجه ها متعلق به پدري باشند كه موقوم مي خواند وهمان پرنده خودعهده دار بزرگ كردن جوجه ها شده باشد و هنگاميكه جوجه ها تخم مرغ خور شد ند با پرنده نر به مكاني ديگر منتقل شوند و يا ماده را ازآن محل دور كرده باشند تا جوجه ها صداي جيك مادر را نشنوند .معمولا براي اين كار از ماده هايي استفاده مي كنند كه سروصداي زيادي ندارند اساتيد اعتقاد دارند كه در روش چسبنده جوجه ها قبل از تولد يعني حتي درون تخم هم نبايد صداي قناری بيگانه اي راغيراز قناري موقوم بشنوند تا آواز دلنشين و مسحور كننده موقوم بوجود آيد

 

صفحه: 1